Testosteron

Testosteron – co to jest?

Testosteron jest hormonem płciowym o budowie steroidowej (androgenem). Produkowany jest przede wszystkim przez komórki Leydiga w jądrach u mężczyzn, ale także przez jajniki, korę nadnerczy czy łożysko. Hormon ten odgrywa zasadniczą rolę w męskiej płodności i funkcjach rozrodczych. Wpływają na rozwój i kształtowanie męskich narządów płciowych, dojrzewanie płciowe oraz wykształcenie wtórnych cech płciowych takich jak umięśnienie i sylwetka, skład i budowa ciała, owłosienie czy głos. Testosteron odpowiada za popęd seksualny, wpływa na kondycję psychofizyczną i przemiany metaboliczne w organizmie.

Rodzaje testosteronu

Występuje w dwóch postaciach – frakcji wolnej (niezwiązanej z żadnym białkiem) oraz we frakcji całkowitej, powiązanej z albuminami. Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu istotniejsze jest stężenie testosteronu wolnego.

Jakie są przyczyny niedoboru testosteronu?

Przyczyny obejmują: zespół Klinefeltera (choroba uwarunkowana genetycznie, związana z aberracją chromosomalną), zaburzenia rozwoju lub zstępowania jąder, guzy jądra (pamiętaj, że nowotwory jądra często dotyczą młodych mężczyzn!), zapalenie jąder, idiopatyczny zanik jąder i inne. Wtórna niewydolność jąder wynika z zaburzeń dotyczących przysadki lub podwzgórza takich jak: gruczolaki przysadki (np. prolactinoma), zespół Kallmanna (choroba genetyczna, której jednym z podstawowych objawów jest upośledzenie węchu), izolowany hipogonadyzm hipogonadotropowy, niewydolność przysadki lub podwzgórza związana z urazami, radioterapią, infekcją czy guzem i inne.

Warto wiedzieć, że w miarę starzenia się organizmu, dochodzi do upośledzenia pulsacyjnego wydzielania GnRH i LH. Dodatkowy spadek ilości komórek Leydiga oraz zaburzenia ich czynności i pogorszenie ukrwienia, skutkują spadkiem poziomu testosteronu wraz z wiekiem (już około 40 r.ż). Pewne uwarunkowania genetyczne, niezdrowy tryb życia, nałogi, leki, otyłość i choroby przewlekłe nasilają ten proces.

Jakie są normy testosteronu?

• mężczyźni: 9,0–34,7 nmol/l (260–1000 ng/dl)
• kobiety: 0,52–2,43 nmol/l (15–70 ng/dl).

Zobacz jakie są wskazania do terapii TRT?

Terapia zastępcza testosteronem to metoda leczenia niedoboru hormonu, która ma na celu przywrócenie naturalnego poziomu testosteronu i łagodzenie objawów z nim związanych, a także minimalizowanie ryzyka chorób powiązanych z hipogonadyzmem.

Takie leczenie może przynieść wiele korzyści – zmniejsza objawy, poprawia strukturę kości i budowę ciała, wpływa pozytywnie na metabolizm oraz wyraźnie poprawia jakość życia.