Terapia testosteronem a płodność

To jedna z najważniejszych informacji przed rozpoczęciem leczenia: testosteron podawany z zewnątrz obniża płodność. Mężczyźni, którzy planują dzieci teraz lub w najbliższych latach, powinni powiedzieć o tym lekarzowi przed rozpoczęciem terapii.

Dlaczego testosteron obniża płodność?

Do wytwarzania plemników potrzebne jest bardzo wysokie stężenie testosteronu wewnątrz jąder – wielokrotnie wyższe niż we krwi. Utrzymują je hormony przysadki: LH (pobudza jądra do produkcji testosteronu) i FSH (wspiera wytwarzanie plemników).

Gdy testosteron podaje się z zewnątrz, przysadka „widzi” jego wysokie stężenie we krwi i ogranicza wydzielanie LH i FSH. W efekcie jądra produkują mniej własnego testosteronu, stężenie hormonu w jądrach spada i zmniejsza się wytwarzanie plemników – u wielu mężczyzn w ciągu kilku miesięcy aż do ich całkowitego braku w nasieniu (azoospermii). Jądra mogą się też nieco zmniejszyć.

Czy płodność wraca po odstawieniu?

U większości mężczyzn tak, ale powrót trwa zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy, a jego tempo zależy od wieku, czasu trwania terapii i wyjściowej płodności. Powrót nie jest gwarantowany u każdego.

Terapia nie jest antykoncepcją

Choć testosteron obniża liczbę plemników, nie u każdego mężczyzny do zera i nie w przewidywalnym czasie. Nie można traktować go jako metody zapobiegania ciąży.

Co, jeśli niedobór dotyczy mężczyzny planującego dzieci?

Wytyczne EAU jednoznacznie wskazują, że testosteronu nie stosuje się w leczeniu niepłodności i nie podaje się go mężczyznom planującym ojcostwo. W takiej sytuacji lekarz może rozważyć:

• leczenie przyczyny (redukcja masy ciała, odstawienie leków obniżających testosteron, leczenie hiperprolaktynemii),
• leki pobudzające własną produkcję testosteronu i plemników – w hipogonadyzmie wtórnym (np. gonadotropiny),
• w razie potrzeby konsultację w ośrodku leczenia niepłodności.

Przed rozpoczęciem terapii

• powiedz lekarzowi o planach dotyczących dzieci – także odległych,
• rozważ wykonanie badania nasienia,
• jeżeli płodność ma dla Ciebie duże znaczenie, zapytaj o możliwość zamrożenia nasienia.